Аҕыйах хонуктааҕыта Дьокуускай куоракка “София” хамсаабат баай-дуол ааҕыныстыбатын риэлтора Туяра Куличкина килийиэннэр ыйытыыларыгар хоруйдаабыта.
— Ипэтиэкэни хайдах эрдэ сабыахха сөбүй?
— Ипэтиэкэни кыччатарга эбэтэр эрдэ сабарга болдьоҕун иннинэ төлөөһүн — харчы угуу оҥоһуллар (досрочная оплата). Улахан сууманы угар кыаххыт суох буоллаҕына, кыралаан болдьоҕун кыччатаҥҥыт, түргэнник ипэтиэкэҕитин сабыаххытын сөп. Өскөтүн ыйдааҕы төлөбүргүтүн уйунар буоллаххытына.
Эрдэ харчы угуу оҥоһуллар кэмэ
Эрдэ угуу көмөтүнэн кыралаан болдьоҕун кыччатар кэм. Харчыны бу бачча чыыһылаҕа угуллуохтаах диэн быраабыла суох. Төһөнөн эрдэ төлүүгүт, угаҕыт да, соччонон үчүгэй. Тоҕо диэтэххэ, хас күнүн аайы бырыһыан ааҕылла турар.
Ол эрээри, мин ипэтиэкэ ылалларыгар көмөлөспүт дьоммор биир да күн иннигэр эбэтэр кэннигэр буолбакка, хайаан да ыйдааҕы төлөбүр күнүгэр оҥоруҥ диэн сүбэлиибин. Тоҕо диэтэххэ, бу күҥҥэ эрэ киһи бэйэтин сүрүн иэһиттэн кыччатыан сөп, сарсыҥҥы күнүттэн бырыһыан ааҕыллан барар.
Төһө сууманы угуохха сөбүй? Манна чуолаан бачча сууманы диэн эппэппин эрээри, бэйэм бу курдук сүбэлиибин. Холобура, көрүөххэйиҥ “Сбербанк” бааныттан ылыллыбыт икки ипэтиэкэ докумуоннарынан “Төлүүр кыраапыктарын” (“График платежей”):
- “Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэ” (ДВИ)
- “Баазанан бырагыраама” (Базовая ипотека).
ДВИ. Бу бырагыраама Сахабыт сиригэр саамай дьон туһанар ипэтиэкэтинэн буолла. Кини бырыһыанын ыстаапката — 2%, ылыллыбыт суумата — 6 мөлүйүөн солкуобай, сыла — 20 сылга. (1 уруһуй). Уруһуйга көстөрүн курдук, ипэтиэкэбит сүрүн иэстэн (кирэдьиитинэн) уонна туттубут күннэрбэр бырыһыантан (по процентам за пользование кредитом) оҥоһуллан турар.
Болдьоҕун кыччатар сыаллаах буоллахпына, мин ыам ыйын 23 күнүгэр ыйдааҕы төлөбүрбүн уган баран эбии 101 975,15 солкуобайы уктахпына (бу 23.06.26-23.10.26 төлөнүөхтээх бырыһыана суох сүрүн иэстэрим), аныгыскы ыйга төлүүрбэр сэтинньи ый 23 чыыһылатыгар тиийэн хаалабын. Ол аата мин эрдэ төлөөһүн көмөтүнэн 5 ыйбын көҕүрэттим (2 уруһуй).
1 уруһуй. Төлүүр кыраапык саҕаланыыта (Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэ)
2 уруһуй. Тэҥнээһин (Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэ)
Баазовай ипэтиэкэ. Киһиатыыластыҥ да олорорго сөптөөх диэбит кыбартыыратын Дьокуускай куораппытыгар бу бырагырааманан эрэ ылыахха сөп.
Кини ылбыт бырыһыанын ыстаапката — 22%, суумата — 3,5 мөлүйүөн солкуобай, сыла — 15 сылга (3 уруһуй).
Болдьоҕун кыччатар сыаллаах буоллахпына, мин ыам ыйын 15 күнүгэр ыйдааҕы төлөбүрбүн уган баран, эбии 52 385,85 солкуобайы уктахпына (бу 15.06.26-15.11.26 төлөнүөхтээх бырыһыана суох сүрүн иэстэрим), аныгыскы ыйга төлүүрбэр ахсынньы ый 15 чыыһылатыгар тиийэн хаалабын. Ол аата мин эрдэ төлөөһүн көмөтүнэн 18 ыйбын көҕүрэттим (4 уруһуй).
3 уруһуй. Төлүүр кыраапык саҕаланыыта (Баазанан бырагыраама)
4 уруһуй. Тэҥнээһин (Баазанан ипэтиэкэ)
Хаһааҥҥыттан харчы уган саҕалыахпын сөбүй? Хаартыскаҕа көстөрүн курдук, ипэтиэкэ төлөнөр болдьоҕо аччаатаҕын аайы сүрүн иэспит улаатан иһэр уонна туттубут күннэрбэр бырыһыаным кыччаан иһэр. Ол иһин төһөнөн эрдэ төлүүгүн даҕаны, соччонон быдан табыгастаах буолар (5-6 уруһуй).
5 уруһуй. Төлүүр кыраапык бүтэһигэ (Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэ)
6 уруһуй. Төлүүр кыраапык бүтэһигэ (Баазанан ипэтиэкэ)
Түмүк. Ол эрээри, бу икки ипэтиэкэни тэҥниир сатаммат. Биир баазанан ылыллыбыт бырагырааманан биир хостоох кыбартыыра ылыллыбыт ипэтиэкэтин көрдүбүт. Оттон Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэнэн — икки хостоох кыбартыыра. Хас биирдии киһиэхэ тус- туспа бырагыраамалаах ипэтиэкэ сөп түбэһэр. Ону чопчу сүбэ-ама ыла кэллэххитинэ, этэр кыахтаахпын. Холобура, баазанан ылыллыбыт ипэтиэкэбитин килийиэним уһун болдьоххо буолбакка, кылгас кэмҥэ ылбыта, оттон Уһук Илиҥҥи ипэтиэкэни ыксаабакка төлөөрү.
Онон, төһө да улахан бырыһыаннаах ипэтиэкэни харчы уган болдьохпутун эбэтэр ыйдааҕы төлөбүрбүтүн кыччатабыт да, төлөбүр аччааһына соччонон киһи хараҕар көстөрдүү уларыйар.